zekatın tanımı, zekat kimlere verilir? Zekat hakkında her şey

Ana Sayfa » 7. Sınıflar » zekatın tanımı, zekat kimlere verilir? Zekat hakkında her şey
Sitemize 27 Kasım 2012 tarihinde eklenmiş ve 2.268 views kişi tarafından ziyaret edilmiş.

      zekatın tanımı                                                                          

Zekat neye denir?

Zekat lugatta artma ve temizleme demektir. Istılahta ise belirli bir malın, dinin fakirlere vermesini gerekli gördüğü belli bir miktarına denir.

Zekatın hükmü nedir?

Zekat vermek farzdır. Farziyeti, kitap, sünnet ve icma ile sabittir.

1- kitaptan delil: Konu ile ilgili Kuranı Kerim’de birçok ayet vardır. Bunlardan bir tanesi mealen şöyledir. “Dosdoğru namaz kılın, zekat verin.” (Bakara:110)

2- Sünnetten delil: “İslam beş esas üzerine kurulmuştur. Allah’tan başka bir İlah bulunmadığına ve Muhammed’in s.a O’nun elçisi olduğuna şahadet etmek, namaz kılmak, zekat vermek, hacca gitmek ve ramazan ayında oruç tutmak.” (Buhari-Müslim)

3- Bütün müctehidler, zekatın farz olduğu hususunda birleşmişlerdir.

Zekat ne zaman farz kılındı?

Zekat hicretin ikinci yılında oruçtan önce farz kılınmıştır.

ZEKATIN FAYDALARI

Zekatın ne gibi faydaları vardır?

Zekat mali bir ibadet olmakla birlikte, birçok faydaları vardır. Bunları maddeler halinde şöylece sıralamak mümkündür:

1-                               Zekat kişiyi cimrilikten korur, ona cömertlik kazandırır.

2-                               Kişinin dünya malına duyduğu aşırı istekleri kırar.

3-                               Zenginin yoksula karşı şefkat ve merhamet duygusunu canlandırır.

4-                               Zenginin cemiyetteki yerini yükseltir.

5-                               Kalbin katılaşmasını önler.

6-                               Zengini hayır yapmaya teşvik eder.

7-                               Allah’ın nimetlerine karşı kişinin şükretmesini sağlar.

8-                               Zekat yoksulu ihtiyaç sahibi olmaktan kurtarır.

9-                               Zekat fakire şahsiyet kazandırır.

10-                            Çalışmaktan aciz olanlara normal bir hayat sürme imkanı sağlar.

11-                            Zengin ve fakirin birbirine yaklaşmasını sağlar.

12-                            İnsanı manevi kirden temizler.

13-                            Her çeşit afet ve felaketlerden korur.

14-                            Mala bereket kazandırır, çoğalmasını sağlar.

15-                            Malın stok edilmemesini sağlar.

16-                            Zekat mükemmel bir sosyal sigortadır.

Zekatın şartları kaça ayrılır?

Farz olmasının ve sahih olmasının şartları olmak üzere ikiye ayrılır:

Zekatın farz olmasının şartları nelerdir?

Zekatın farz olmasının şartları da mal sahibinde olması gereken ve malda bulunması gereken şartlar olmak üzere ikiye ayrılır.

Mal sahibinde bulunması gereken şartlar nelerdir?

a-                          Müslüman olması

b-                          Akıllı olması

c-                          Buluğ çağına girmiş olması

Malda bulunması gereken şartlar:

1-    Tam mülkiyet: Bu tabirden maksat, malın hem mülkiyetinde hem de elinde olması demektir.

Bir kimse bir malın sahibi olduğu halde henüz eline geçmemiş ise (kadının kocasından alacağı mehir gibi) bu kimseye zekat gerekmez. Çünkü burada mülkiyet varsa da mal elde değildir. Yetimlere, fakirlere vb umumi yerlere vakfedilmiş mallarda zekat yoktur. Zira bu durumda mal elde ise de mülkiyet yoktur. Ancak belirli bir kişiye veya kişilere vakfedilmiş mallardan zekat vardır. Çünkü burada vakfın mülkiyeti vakfedilene geçer.

2- Nema: Kendisinden zekat alınan malın fiilen nemalı olması veya nemalanması mümkün olmalıdır. Nema, lugatta çoğalmak demektir. Istılahta ise, hakiki ve takdiri olmak üzere iki çeşittir. Hakiki nema; doğum, üreme, ticaret vb ile çoğalmaktır. Takdiri nema ise, malın çoğalmasının imkan dahilinde bulunmasıdır. Ticaret mallarında, arazi ürünlerinde ve hayvanlardaki nema hakiki, elde bulunan altın, gümüş ve kağıt paralardaki nema ise (çalıştırılıp çoğaltılması mümkün olduğu için) hükmidir.

3- Nisap: Bir malın zekata tabi olması için gerekli şartlardan biri de zekat nisap miktarına ulaşmaktır. Temel ihtiyaçları ve borcunun dışında kalan malı, zekat nisabına ulaşmayan kimse zekat vermekle yükümlü değildir. Ancak arazi ürünlerinde nisap şart değildir. Nisap dinin koyduğu bir değer ölçüsüdür. Her cins malla ilgili nisap oranları ileride açıklanacaktır.

Temel ihtiyaçlar nelerdir?

Kişinin oturduğu ev, gerekli ev eşyası, elbise, binek, meslek aletleri ve benzerleri temel ihtiyaçların başlıcalarıdır.

Zekatı engelleyen borçta aranan şartlar nelerdir?

a- Borcun nisap miktarı kadar bulunması veya nisabı eksilmiş olması.

b-    Borcun ödenmesi için mevcut nisaptan başka imkan bulunmaması.

c-    Borcun kullara ait olması veya Allah’a ait olup içinde kullarında hakkının olması zekat borcu gibi sırf Allah’a ait olan borçlar zekatı engellemez. Fitre, adak, kurban ve keffaret borçları gibi. Hac nafakası bu borçlara girer.

4-    Süre: Bir mala zekatın farz olabilmesi için bir diğer şartta sahibinin mülkiyetindeki malın üzerinden bir kameri(354 gün) yılın geçmesidir. Çünkü çoğalma, üreme ve döllenme ancak bu süre içerisinde gerçekleşir. Bu şartlar yalnız paralar, hayvanlar ve ticaret mallarına aittir. Arazi ürünlerinde nisap şartı aranmadığı gibi süre şartı da aranmaz.

ZEKATIN SAHİH OLMASININ ŞARTLARI NELERDİR?

1-    Niyet: Diğer ibadetlerde olduğu gibi zekat ibadetinde de niyet şarttır. Zekat fakirlere verilirken veya zekat için bir mal ayrılırken niyet etmek gerekir. Niyetin kalben yapılması yeterlidir. Dil ile söylenmesi gerekli değildir. Hatta bir mal yoksula zeka

niyetiyle verilirken bunun bir bağış ve hediye olduğunu söylemekte zekatın sahih olmasına mani değildir.(İbni Abidin 2/268-Fetavayi Hindiyye 1/121)

Bir kimsenin niyet etmeksizin fakire verdiği parayı daha sonra zekata vermesi caiz midir?

Söz konusu para henüz fakirin elindeyse zekatına sayması caizdir. Eğer fakirin elinden çıktıysa caiz değildir.

Bayram ve benzeri zamanlarda sevindirmek maksadıyla muhtaç ve mümeyyiz olan çocuklara veya müjde getiren fakirlere bahşiş olarak verilen paranın zekata niyetlenmesi caiz midir?

Caizdir.

2- Temlik: Verilecek zekatın sahih olması için niyet şart olduğu gibi temlikte şarttır. Temlik; zekat olarak verilecek mal veya paranın fakirin eline verilecek, mülkiyetine geçirilecek denmesidir. Bu yüzden zekat fakirin eline geçmedikçe sahih olmaz.

Temlik şartının dayandığı delil nedir?

“zekat veriniz” şeklindeki ayeti kerimedir. Ayrıca “Sadakalar (zekatlar) ancak fakirlerin, miskinlerin hakkıdır.” Ayetinde geçen cer harfi olan “lam” da temlik ifade eder. (İslam fıkhı 2/753)

Bir kimse fakirden alacağını zekatına sayabilir mi?

Sayamaz. Çünkü zekatta aranan temlik şartı meydana gelmez.

Fakirden alacağını zekata saymak için ne yapmak gerekir?

Alacağı kadar parayı fakire zekat olarak verir, fakirde aldığı bu parayı borcunu ödemek için iade eder. Böylece zengin zekatını vermiş, fakirde borcunu ödemiş olur. (İbni Abidin)

Kişi fakirden alacağı ev kirasını zekata sayabilir mi?

Sayamaz. Çünkü zekatta para veya malın fakirin eline geçmesi şarttır. Burada faydalanma varsa da fakirin eline geçen bir şey yoktur. (Tahtavi)

Zekata tabi olan mallar hangileridir?

1-                          Altın, gümüş, banknot.

2-                          Ticaret malları

3-                          Hayvanlar

4-                          Maden ve defineler

5-                          Arazi ürünleri

Altın ve gümüşün nisap miktarları ne kadardır?

Altının nisabı 20 miskal (80.18 gr), gümüşün nisabı 200 dirhem (561.2 gr)dır.

Neden bazı kitaplarda 20 miskal altın 96 gr, 200 dirhem gümüş 641.4 gr olarak geçiyor?

Şer’i değil, örfi miskal ve örfi dirhem ölçü olarak alınmıştır. Günümüzde şer’i miskal ile şer’i dirhem ölçü olarak alınmıştır.

Altının ve gümüşün nisabını aşan fazlalıkta da zekat var mıdır?

İmammı Azam’a göre, altın ve gümüş zekat nisabını aşarsa 20 miskalden fazla altın, 4 miskale; 200 dirhem gümüşten fazla olan miktar 40 dirheme ulaşmadıkça bu fazlalık için zekat gerekmez. Ancak bu fazlalıkla birlikte bir ticaret malı veya bir miktar para bulunsa bunlar birbirine eklenerek hesaplanır. İmam Yusuf ve İmam Muhammed’e göre 20 miskali aşan altın ve 200 dirhemi aşan gümüşün zekatı yüzde hesabıyla verilir. (el-Fıkhül İslam 2/762)

Altın ve gümüş birbirlerine eklenir mi?

Altın ve gümüş zekat nisabında birbirlerine eklenir.

Karışımın hükmü nedir?

Altın başka bir madde ile karışım halinde bulunsa karışımın çoğu altınsa o altın hükmündedir, değilse o altın hükmünde değildir. Ticaret malı itibar edilerek, değeri üzerinden zekat verilir. Gümüşün karışımı da böyledir.

Kadınların süs eşyaları olan altın ve gümüş süs eşyasından zekat alınır mı?

Bunlarda zekata tabidirler.

Hisse senetleri, tahvil ve hazine bonoları zekata tabi midir?

Zekata tabidir. Ticari bir kurumun veya devletin çıkardığı hisse senetlerini alan bir kimsenin üzerinden bir yıl geçince bu senetleri günlük rayiç üzerinden hesap edilip, ticaret malında olduğu gibi kırkta bir oranında zekat vermesi gerekir. Ellerinde tahvil ve hazine bonosu bulunanlar da ana para üzerinden zekatlarını vereceklerdir. Faiz haram olduğu için bu kısmına zekat düşmez. Faizli kısmın alınıp hiçbir sevap beklemeden fakirlere dağıtılması gerekir.

Alacaklıların zekatı kaç kısma ayrılır?

Üç kısma ayrılırlar:

a-Kuvvetli alacaklar: Borç olarak verilen paralar ile veresiye verilen ticaret mallarının bedelidir. Bu alacaklar borçlu tarafından kabul ediliyorsa veya borç sağlam belgelere dayanıyorsa, ele geçtiği zaman geçmiş yılların zekatları  verilir. Kuvvetli olan ve üzerinden bir yıl geçmiş bulunan bir alacaktan nisabın en az beşte bir miktarı ele geçince, bu miktarın zekatı hemen verilir. Bundan az kısmı elde edilse, zekata tabi başka bir malı bulunmadığı takdirde, zekatını hemen vermesi gerekmez. İmam Muhammed’e göre böyle bir alacak borçlu tarafından inkar edilirse, alacaklının belgeleri bulunsa bile alacak elde edilince geçmiş yıllara ait zekatı gerekmez. Çünkü bu belge hakim tarafından geçerli sayılmayabilir.

HAYVANLARIN ZEKATI

Kaç çeşit hayvan zekata tabidir?

Koyun, keçi, sığır, manda ve deve zekata tabi olan hayvanlar arasındadır.

Hayvanlarda zekatın farz olması için gerekli şartlar nelerdir?

1-Evcil olmak.

2-Nisaba ulaşmak.

3-Yıllanmak. (Zekatın farz olabilmesi için üzerinden bir kameri yılın geçmesi lazım)

4-Saime olmak. Saimenin manası otlayan demektir. Şer’i manası ise süt, üreme ve besleme kastıyla senenin çoğunda kırlarda ve meralarda otlayan demektir. Saimenin zıddı alüfe, yani sahibi tarafından yemlenip beslenendir.

Koyun ve keçinin nisabı ne kadardır?

Koyunlarda kırktır. Koyun sayısı 40 olup üzerinden bir yıl geçerse, bir koyun zekat olarak verilir ve bu sayı 120 oluncaya kadar böyle devam eder. 121’den 200’e kadar iki koyun, 201’den 400’e kadar üç koyun verilir. 400 koyun için 4 koyun, bundan sonra her yüz koyun için bir koyun daha ilave edilerek verilir. Keçide aynıdır. Zekat olarak verilen koyun ve keçinin bir yaşını doldurmuş olması gerekir.

Altı ayını tamamlayıp, bir yaşını tamamlamış gibi gösterişli olan koyun zekat olarak verilir mi?

Bir yaşını doldurmadıkça sahih olan görüşe göre verilemez.

Sığırda zekat nisabı ne kadardır?

Zekat nisabı 30’dur. 30 sığırdan 40 sığıra kadar 2 yaşına girmiş erkek veya dişi bir buzağı, 40 sığırdan 60’a kadar üç yaşına girmiş bir dana, 60’da ise bir yaşını bitirmiş iki buzağı verilir. Bundan sonra her otuzda bir buzağı, her kırkta bir dana hesabı üzerine zekat verilir. Zekat vermek konusunda sığır ile manda arasında bir fark yoktur. İkisi de aynı cins sayılır.

Develerin zekat nisabı ne kadardır?

Zekat nisabı beştir. 5 deve için bir koyun, 5’ten 10’a kadar bağışlanmıştır. 10 deveden 20 deveye kadar her beş devede bir koyun verilir. 20’den 24’e kadar bağışlanmıştır. 25’ten 35’e kadar iki yaşına girmiş bir dişi deve verilir, zekat verilen devenin en az iki yaşına girmiş olması gerekir.

Erkek deve zekat olarak verilir mi?

Hayır verilemez, ancak dişi deve yoksa kıymet olarak verilir.

Neden erkek deve zekat olarak verilemez?

Çünkü ilgili hadiste dişi deve olarak zikredilmiştir.

Atlar zekata tabi midir?

İmam Azam’a göre dişi-erkek karışık veya sadece dişi olarak bulunan atlar, zekata tabidir. Sadece erkek atlarda ise zekat yoktur. Atlarda nisap aranmaz. Sahibi her at için bir dinar verir. Dilerse atların değerini hesaplayarak, ticaret malında olduğu gibi kırkta   bir olarak zekat verir. İmameyn’e göre atlara zekat gerekmez.

Maden çeşitlerinin hangileri zekata tabidir?

Katı olupta eritilebilen ve dökümü yapılabilen altın, gümüş, demir, bakır gibi madenlerden beşte bir oranında zekat verilir. Madenlerde yıllanma şartı aranmadığı gibi, nisap şartı da aranmaz. Madenlerden alınan zekat değil “fey” hükmünde olup, kamu yararına olan her türlü meşru iş için harcanır. İmam Azam’a göre denizden çıkarılan hiçbir şey için zekat düşmez.

Zekata tabi olmayan mallar hangileridir?

a-Temel ihtiyaç malları: Oturduğu ev, gerekli ev eşyası, elbise, binek, meslek aletleri zekata tabi değildir.

b-Haram mal: Faiz, kumar, rüşvet gibi.

c-Süs eşyası: Elmas, zümrüt ve inci gibi.

d-Asıl ihtiyaçtan fazla olan ev eşyası: Fazla halı, fazla yatak, dikiş makinesi, buzdolabı gibi. Ancak bunlar fitre ve kurbana girer.

e-Gelir getiren mallar: Dükkan, otel, han gibi kiraya verilen şeyler zekata tabi değildir. Bunların bedelleri zekata tabidir.

f-Taşımacılıkta kullanılan vasıtalar: Dolmuş, otobüs, yük taşıyan kamyon gibi vasıtaların kendi değerleri zekata tabi değildir. Ancak bunların gelirleri zekata tabidir.

g-Elden çıkıp istifade edilmeyen mallar: Çalınan, zorla alınan, el konulan ve geri alınması umulmayan mallar, denize düşen mallar, zekata tabi değildir.

h-Demirbaş eşyalar: Atölye, fabrika ve ticarethane gibi yerlerde bulunan demirbaş eşyalar zekata tabi değildir.

Sanatkarların malzemesine zekat düşer mi?

Eşya üzerinde izi kalıyorsa zekat düşer. Boyacının kutularındaki boyası gibi. Kalmıyorsa düşmez, temizleyicinin temizlik maddesi gibi.

Satın alınıp da henüz ele geçmeyen mal zekata tabi midir?

Ağırlıklı görüşe göre zekata tabidir. Çünkü ele geçmesi mümkün olduğundan ele geçmiş hükmündedir. Diğer bir görüşe göre zekata tabi değildir. Çünkü henüz ele geçmemiştir.

Evi olmayan, ev almak için biriktirip nisap miktarına ulaşan ve üzerinden bir yıl geçen para için zekat gerekli midir?

Evet, zekat vermesi gerekir.

Satın alınan arsa zekata tabi midir?

Üzerine ev, dükkan veya gelir getiren bir şey yapmak için alınan arsa zekata tabi değildir. Ancak kâr amacıyla, bir süre satmak için alınan arsa zekata tabidir. Bu nedenle her yıl rayiç bedel üzerinden kırkta bir oranında zekat vermek gerekir.

Vekalet yoluyla zekat vermek caiz midir?

Caizdir.

Üzerinden bir yıl geçmeden önce malın zekatı verilebilir mi?

Nisaba ulaşmış olmak şartıyla zekatını verebilir.

Ramazan ayında zekat vermek zorunlu mudur?

Zorunlu değildir.

Vergi zekat yerine geçer mi?

Vergi zekat yerine geçmez.

Fakirlere zekat verirken hangi sırayı gözetmek daha efdaldir?

a-Fakir erkek ve kız kardeşler

b-Bunların çocukları

c-Amcalar ve halalar

d-Bunların çocukları

e-Dayılar ve teyzeler

f-Bunların çocukları

g-Diğer akrabalar

h-Komşular

ı-Meslektaşlar

i-Diğer fakirler

ZEKAT KİMLERE VERİLİR?

a-Fakirlere

b-Miskinlere; miskin fakirden daha düşkündür.

c-Âmil; zekat toplayan memurlara

d-Müellefe-i Kulub; islam toplumuna faydası dokunması ümit edilen kimselere verilir.

e-Kölelere

f-Borçlulara

g-Mücahitlere

h-Yolda kalmışlara

zekat kimlere verilmez?

1-Zenginlere

2-Müslüman olmayanlara

3-Yakın akrabalara; annesine, babasına, dede ve ninelerine, erkek ve kız çocuklarına ve her ikisinden olan torunlarına zekat verilmez.

4-Eşlerine

5-Hz. Peygamberin yakınlarına

Hayır kurumlarına zekat verilir mi?

Hayır kurumlarına zekat verilmez.

Bir kimse üvey annesine veya üvey çocuğuna zekat verebilir mi?

Zekat verebilir.

Kadın kocasına zekat verebilir mi?

İmam Azam’a göre kadın, kocasına zekat veremez. İmameyn’e göre verebilir.

Zengin bir adamın, hanımına, anne ve babasına başkasının zekat vermesi caiz midir?

Caizdir.

Bir kimse fakir olan damadına veya gelinine zekat verebilir mi?

Verebilir.

Bir kimse fakir olan kayın peder veya kayın validesine zekat verebilir mi?

Verebilir.

Kişi verdiği zekattan dönebilir mi?

Dönemez.

Zekattan kurtulmak için hile yapanın hükmü nedir?

Haram işlemiş olur.

Zekat borcu ölümle düşer mi?

Vasiyette bulunmazsa ölen kimsenin zekat borcu düşer.

Kusurlu bir hayvan sayı olarak zekat nisabına dahil midir?

Dahildir. Fakat kusurlu hayvan zekat olarak verilemez.

Hanımının zekatından kendisi mi, yoksa kocası mı sorumludur?

Kadın zekatından kendisi sorumludur.

Kişinin aslında kullanmak için satın aldığı, gerektiğinde de satılan araç zekata tabi midir?

Zekata tabi değildir.

Bir kimsenin satıp kâr etmek ve satıncaya kadar da kullanmak için satın aldığı araba zekata tabi midir?

Zekata tabidir.

                                                                   ÖŞÜR

Öşür nedir?

Öşür; lugatta onda bir, ıstılahta ise, arazi ürününün zekatının adıdır.

Öşürün hükmü nedir?

Farzdır. Farziyeti, kitap, sünnet ve icma ile sabittir.

a-Kitaptan delil: “Hasat günü (ürünün) hakkını (zekat ve sadakasını) verin.” (En’am:141)

b-Sünnetten delil:”Yağmur veya kar suyu ile sulanan veya kendiliğinden sulu olan toprakların ürünlerinden onda bir, taşıma su ile sulanan topraklardan yirmi de bir (nısfı öşür=yarım öşür) gerekir. (Neylül Evtar 4/157)

c-Bütün müctehidler arazi ürünlerinden öşür vermenin gerekli olduğuna hükmetmişlerdir.

Arazi ürünlerinin hangileri öşre tabidir?

İmam’ı Azam’a göre, ister tahıl, ister meyve ister sebze olsun her çeşit arazi ürünü öşre tabidir. Ancak imamen’e göre bir yıl çürümeden kalan arazi ürünü öşüre tabidir. Bu nedenle, üzüm ve hurma dışında yaş meyve ve sebzelerde öşür yoktur.

Arazi ürünlerinde nisap şart mıdır?

İmam Azam’a göre şart değildir. İmameyn’e göre nisap şarttır.

Beş vesk kaç kg.’dır?

650 kg

Arazi ürünlerinde zekat oranı ne kadardır?

Eğer ırmak, dere, çay gibi vasıtalarla sulanırsa onda bir. Kova, dolap, motor gibi vasıtalarla sulanırsa yirmi de birdir.

Arazi ürünü için yapılan masraflar öşrün ödenmesinde dikkate alınır mı?

Alınmaz.

Arazi ürünlerinin öşrü ne zaman vacip olur?

İmam Azam’a göre, arazi ürünü ortaya çıktığı; İmam Yusuf’a göre hasad edilmeye elverişli hale geldiği; imam Muhammed’e göre fiilen hasad edildiği zaman vacip olur.

Vasiyeti olmaksızın ölen mükellefin öşrü düşer mi?

Düşmez. Ölenin öşür borcu miras olarak bıraktığı maldan ödenir.

Ürün zayi olunca öşür düşer mi?

Borcu düşer.

Öşrün malın cinsinden verilmesi gerekir mi?

Malın cinsinden verilebileceği gibi, değeri kadar para da verilebilir.

Ürünün öşre tabi olabilmesi için üzerinden bir yıl geçmesi gerekir mi?

Bir yıl geçmesi şart değildir. Hatta bir yıl içinde kaç defa ürün alınırsa, her defasında öşrün verilmesi gerekir.

Evlerin çevresinde bulunan bağ ve bahçelerin ürünlerine öşür gerekir mi?

Gerekmez. Çünkü bu bağ ve bahçeler evlere tabidir.

Günümüzde halkın elinde bulunan tapulu araziye öşür gerekir mi?

Evet, öşre tabidir.

Kırlarda ve dağlardaki ağaç ve bitkilerden toplanan ürünler öşre tabi midir?

Öşre tabidir. Toplanan bu ürünler kişinin mülkiyetine geçer. Fakat İmam Yusuf’a göre toplanan bu ürünler öşre tabi değildir.

Bal öşre tabi midir?

Arazi ürünleri öşre tabi olduğu gibi, öşür arazisinden elde edilen bal da, onda bir oranında öşre tabidir. Balda toprak ürünleri olan çiçekten elde edilir.

Balın öşründe yıl ve nisap şartı var mı?

İmam Azam’a göre yıl ve nisap şartı aranmaz. İmameyn’e göre yıl şartı aranmaz fakat nisap şartı aranır. Ancak İmam Yusuf’a göre, kıymeti ölçekle (veskle) ölçülen toprak ürünlerinin en ucuzuna (örneğin beş vesk arpa değerine) ulaşmayan bal öşre tabi değildir. İmam Muhammed’e göre balda aranan nisap 5 vesktir. Buda yaklaşık 650 kg’dır.

Öşür kimlere verilir?

Zekat kimlere verilecekse öşür de onlara verilir.

Öşür nakli caiz midir?

Öşür nakli zekat nakli gibidir.

                                                   FITIR SADAKASI

Fitre neye denir?

Ramazan ayında fakirlere verilen bir sadaka çeşididir. Fitre oruçta meydana gelen bir takım kusurları onarmaya, orucun Allah katında kabul olmasına, maddi sıkıntılar içinde bulunan yoksulların ihtiyaçlarının giderilmesine ve onların bayram sevincine ketılmasına vesile olur.

Fitrenin hükmü nedir?

Vaciptir.

Fitre ne zaman meşru kılınmıştır?

Hicretin ikinci yılında zekattan önce meşru kılınmıştır.

Fitre kimlere vaciptir?

Borcundan ve temel ihtiyaçlarından başka en az nisap miktarı bir mala sahip olan her müslümana vaciptir. Sahip olduğu malın üzerinden bir yıl geçmesi grekmez.

Bir özrü dolayısıyla oruç tutamayanlar da fitre vermekle yükümlü müdür?

Evet, fitre vermekle yükümlüdür.

Fitrenin vacip olması için akıl ve buluğ şart mıdır?

Akıl ve buluğ şartı yoktur. Mal sahibi deli veya buluğ çağına girmediyse onun yerine varisleri verebilir.

Fitre ne zaman vacip olur?

Ramazan bayramının birinci günü fecrin doğuşundan itibren vacip olursa da, bundan önce ve daha sonra da verilebilir. Önceden verilmesiyle fakirler bayramlık ihtiyaçlarını gidermiş olurlar.

Kişi kimin fitresini vermekle yükümlüdür?

Kendisinin ve ergenlik çağına gelmemiş çocuklarının fitresini vermekle yükümlüdür. Fakir olan hanımının, fakir olan anne ve babasının fitresini vermekle yükümlü değildir.

Fitre hangi mallardan verilir?

Dört cins gıda maddelerinden verilir. Buğdaydan yarım sa’ (1460 gr) arpa, üzüm ve hurmadan bir sa’ (2920gr) verilir. Fitre bu ölçülerden daha az verilemez. Fazla verilebilir. Gıda maddelerinin kendileri verilebileceği gibi değerleri de verilebilir.

Bir kimse izin almaksızın hanımının veya büyük çocuğunun fitresini verebilir mi?

Verebilir.

Fitrenin vacip olmasından sonra malın telef olmasıyla fitre düşer mi?

Fitre düşmez. Çünkü fitrenin ödenmesi için daha önce bir imkan doğmuştur.

Fitre kime verilir?

Zekat kimlere verilecekse fitre de onlara verilir. Ebu Yusuf’a göre zimmiye (islam devletindeki anlaşmalı kafirler) verilmez.

Fakire yemek yedirmekle fitre ödenir mi?

Fitre ödenmez. Çünkü zekatta olduğu gibi fitrede de temlik şartı vardır. Yemek ise temlik niteliğini taşımaz.

Fakire fitre verilirken fitre olduğunun söylenmesi gerekir mi?

Kalben fitre olduğuna niyet etmek yeterlidir.

Fitre başka yerlere gönderilebilir mi?

Yükümlünün bulunduğu yerdeki fakirlere verilmelidir. Başka yerlere gönderilmesi mekruhtur.

                                                                             ZEKAT

                  Ahır Hayvanının zekatı: Senenin 6 ayından fazlasını otlaklarda geçiren, yavrulayan, sahiplerine beslenme bakımından sıkıntı vermeyen, hayvanların zekatı verilir. Koşum hayvanı veya ahırlarda beslenen hayvanlarsa Ebu Hanife ve Şafii’ye göre zekatları verilmez. İmam Malik’e göre verilir. Atlar, katırlar, merkepler zekata tabi değildirler. (Ahkamus Sultaniyye) Hayvanlar çalıştırılmak için, mesela; çift sürmek, yük taşıtmak veya başka işlerde kullanılmak üzere besleniyorlarsa zekata tabi değildir. (Şafi İlmihali)

               Meyvelerin zekatı: Ebu Hanife’ye göre bütün ağaçların meyveleri zekata tabidir. Şafi’ye göre yalnız hurma ve üzüm zekata tabidir. Diğer meyveler zekata tabi değildir. Meyvelerin zekatı için iki şart mevcuttur. 1-Olgunlaşmalarıdır. Olgunlaşmadan koparılanlar zekata tabi değildir. 2-Beş vesk’e (1000 kg) ulaşmasıdır. Ebu Hanife’ye göre, meyvelerin miktarı az olsun çok olsun zekatlarını vermek gerekir. Ebu Hanife’ye göre meyveler birbirine eklenemez. Şafi’ye göre fakirler düşünülerek meyveler ve tahıllar birbirine tahvil edilir. (Ahkâmus Sultaniyye) Ekin ve meyve ürünlerinin zekatı; tarla için yapılan masraf, yani işçilik, ekme, biçme ve nakliyat masrafları düşürülmeden ödenir. (Şafi İlmihali)

Akarların zekatı: Alış veriş için değilde gelirinden faydalanmak amacıyla satın alınan veya hibe ve veraset gibi bir yolla elde edilen bina, bağ, bahçe ve diğer taşınmaz malların mülkiyeti zekata tabi değildir. Ancak gelirleri zekata tabidir. (Şafi İlmihali) Oturduğu evden başka, kirasından iaşesini temin için kiraya verilen bir eve zekat yoktur. O akarın yalnız kirası bedelinden zekat verilir. (Ebussuud-Kadıhan)

             Hububatın zekatı: Ebu Hanife; hububatın her cinsi zekata tabidir, der. Şafi insanların yemeleri için ekilip toplanan hububat zekata tabidir, der. Yine Şafi’ye göre, yeşillikler, sebzeler zekata tabi olmadığı gibi, insanların yemediği pamuk, keten, vadi ve dağlarda yetiştirilen diğer bitkilerden zekat alınmaz. Buğday, arpa, pirinç, darı, bakla, börülce, mercimek, çavdar ve burçaktan zekat alınır. Buğdayın bir çeşidi olan kabuklu buğday, dış kabuğu çıktıktan sonra zekata tabidir. Kabuklu olarak zekatı verilirse 2000 kg’dan itibaren zekat verilir. Hububatın zekatı sertleşip olgunlaşınca vacip olur. Harmanlanıp sapından temizlenince hasadın yarısı 1000 kg’ı geçince zekat alınır. (Ahkamus Sultaniyye)

Altın ve gümüşün zekatı: Gümüşün zekat ölçüsü 200 dirhemdir. 5 dirhem 16 gramdır. Altının zekat ölçüsü ise 20 miskal=96.2 gr’dır. Altın ve gümüş, mübah zinet eşyası olarak kullanılırsa, Şafi’nin kuvvetli görüşü ve Maliki mezhebince zekatları gerekmez. ( Peygamber sav şöyle buyurmuştur. “Helâl olan zinete zekat yoktur” (Beyhaki-Darekutni) Sahabedeb rivayet edilen uygulamalar bu hadisi takviye eder. (Şafi İlmihali) Ebu Hanife’ye göre, zinet eşyası da olsa zekat vaciptir. Altın ve gümüş, mübah olmayan zinet eşyası olarak kullanılırsa, kap-kacak, yemek takımları gibi, bütün hukukçulara göre zekat gerekir. (Ahkamus Sultaniyye)

Defineler: Cahiliyyet zamanından, eski devirlerden, saklanıp kalmış olan ve sonraları başkaları tarafından çıkarılan mallara define denir. Defineyi bulan şahıs beşte birini zekat olarak sarf eder. Hadiste “Definelerde zekat beşte birdir” (Buhari-Müslim) buyurulmuştur. Define başkasına ait  bir arazide bulunmuşsa, arazi sahibinindir. Çıkaranın hakkı yoktur. Bulunan definelerin üzerinde müslümanlara ait bir işaret varsa, o define lükata (yitik mal) hükmündedir. 1 yıl beklenir gelen olmazsa bulanın olur.(Ahkamus Sultaniyye)

Zekatın efdali: Yakın akrabalara zekat vermek, uzaktakilere zekat vermekten üstündür. Aynı şekilde yakın komşuya zekat vermek uzaktaki kimselere zekat vermekten üstündür. (Ahkamus Sultaniyye)

Borçluya zekat: Eğer meşrû olmayan bir iş için borçlanmışlarsa kendilerine zekat verilmez. Ancak tevbe edipte, tevbelerinin hakiki olduğuna kanaat getirilirse, verilebilir. (Şafi İlmihali)

Çalışan fakirlere zekat: Fakir birisi, kendisine uygun bir iş sahası olur, bununla da kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kimselerin ihtiyaçlarına yetecek bir kazanma gücüne sahip olursa; böyle bir kimseye zekat vermek caiz olmaz. Nitekim Peygamberimiz sav “Sadaka (zekat) zengine ve iş sahası olup da çalışabilecek güçte olana helâl değildir” (Tirmizi)

Alacağını zekata saymak: Fakire deseniz ki, alacağım parayı zekatıma mahsup ediyorum, o da kabul ederim derse zekatınız verilmiş olmaz. Bu ancak, alcağınız parayı kendisine zekat olarak verip, fakir size borcu olan parayı iade etmek suretiyle zekatınızdan sayılır. (Ö. Nasuhi Bilmen-Dini Bilgiler)

Cami vb yerlere zekat: Cami, medrese ve okul gibi hayır yerlerine zekat vermek caiz değildir. (Şafi İlmihali)

Haram işleyene zekat: Verilecek zekatı, içki ve kumar gibi haram işlerde ve gayrı meşru yerlerde sarfedeceği bilinen kimseye zekat vermek caiz değil, verilmesi de haramdır. (Şafi İlmihali)

 

 

 

 




Paylaş
Sitemizdeki Benzer İçerikler



Yorumlar

İlgili Terimler :
SiZ SORDUNUZ BiZ CEVAPLADIK!
verdiğim metindeki ses olayları ve kelime gruplarını bulun
verdiğim metindeki ses olayları ve kelime gruplarını bulun
yumuşakçalara 20 tane örnek
dinlerin evrensel öğütleri nelerdir
10.sınıf cografya 189 1.etkinlik
kuran 5.cüzünde coğrafya ile ilgili ayetler
kuran 5.cüzünde coğrafya ile ilgili ayetler
2 sayfalık bir metinde fiil çatısı bulma
ses olaylarını bulurmusunuz ??
bu şiirin ses olaylarını bulurmsunuz acıl lazım ama şimdiye
SORU SORMAK İÇİN TIKLAYINIZ