Sponsorlu Baglantilar

Fizik Dersi Yüzey Gerilimi ve Kılcallık Ders Notu

Ana Sayfa » 9-10-11-12.Sınıf Ders Notları » Fizik Dersi Yüzey Gerilimi ve Kılcallık Ders Notu
Sitemize 02 Nisan 2013 tarihinde eklenmiş ve kişi tarafından ziyaret edilmiş.

SIVI-Yüzey Gerilimi ve Kılcallık

Hiç merak ettiniz mi?

Bir çiçeğin üzerindeki su damlacıklarının niçin küresel şekil alırlar ve nasıl düşmeden orada kalırlar?

•Su yüzeyinde bir toplu iğne yüzebilir mi?
•Soğuk ve sıcak çorbanın tadı nasıl değişir?
•Bitkiler yerden nasıl sıvı alır?

Suda veya tavanda yürüyen böcekler ve suda koşan kertenkeleler bunu nasıl başarırlar?

 

Kohezyon
•KOHEZYON: Su molekülleri arasında hidrojen bağlarından dolayı meydana gelen toplam kuvvettir. Bu çok güçlü kuvvet suyun minimum yüzey alanına sahip olmasını sağlar ve yüzey geriliminden dolayı en küçük yüzey alanına sahip küre şeklinde su damlası elde edilir.

 

Adhezyon
•ADHEZYON:Yüzeyle sıvı
•molekülleri arasındaki
•etkileşimden meydana
•gelir.
Bir gül üzerindeki su taneciğini düşünecek olursak, su moleküllerinin bir tane olarak durması kohezyondan, su taneciğinin güle yapışması ise adhezyondan kaynaklanır.Damlacığın küre şeklini almasını ise yüzey gerilimi sağlar.

Misal

Su yüzeyini terk ederken saçlarımızı başımıza yapıştıran etki nedir? Sulu boya fırçasını sudan çıkarırken teller birbirine niçin yapışır?

Yüzey Gerilimi
•Suda yüzen bir kayık su üzerinde suyun kaldırma kuvveti tarafından dengelenir. Fakat su üzerinde yüzen bir yaprağın dengede kalması kaldırma kuvvetinden dolayı değildir.
•Yüzey gerilimi, sıvıların yüzeyinin bir sıçrama brandası gibi davranmasını sağlayan bir özelliktir.

Katılarda ve sıvılarda maddenin iç kısmındaki bir atom, komşu atomlar tarafından her yönden eşit bir kuvvetle çekilir. Böylece iç kısımdaki bir atoma tesir eden bütün kuvvetler dengede olur ve atomlararasımesafe sabit kalır. Ancak bu durum maddenin yüzeyinde değişir. Yüzeydeki bir atoma içerideki atomlar tarafından uygulanan çekme kuvveti dengelenmemiştir. Bu olaya yüzey gerilmesi adı verilir ve bu gerilme dengelenmemiş kuvvetlerin bileşkesine eşittir.

Yüzey gerilimi nasıl hesaplanır?
•Yüzey gerilimi ölçmek için aşağıdaki alet kullanılır. Yüzey gerilimi, uygulanan kuvvetin genişliğe oranıdır.

İğnenin su yüzeyinde dengelenmesi

Açık sıvı yüzeylerinde, tanecikler arasındaki çekim kuvvetlerinden kaynaklanan bu gerilmeye yüzey gerilimi denir. Yüzey gerilimi, sıvı yüzeyinin, ince bir film tabakası ile kaplıymış veya suyun derisi varmış gibi bir görüntü oluşmasına neden olur. Bu nedenle su üzerine konan bir toplu iğne batmaz, su pireleri suya konabilir veya bir kertenkele türü ise su üzerinde koşabilir. Ne zaman ki bu deri yırtılır bu durumda suya batarlar.

Soğuk ve sıcak çorbanın tadı nasıl değişir?
•Suyun yüzey gerilimi diğer yaygın sıvılarınkinden daha yüksektir. Saf su, sabun eklenmiş sudan daha fazla yüzey gerilimine sahiptir. Aynı şey yağ katılmış su içinde geçerlidir. Yağ soğuk sudan daha az bir gerilime sahiptir dolayısıyla tüm su yüzeyi üzerinde ince bir tabaka kaplar. Fakat sıcak su soğuk sudan daha az bir yüzey gerilimine sahiptir çünkü daha hızlı hareket eden moleküllerde kohezyon etkisi daha zayıftır. Bu yağın sıcak çorbada küçük baloncuklar halinde yüzmesini sağlar. Çorbamız soğuyunca suyun yüzey gerilimi artar ve yağ çorba yüzeyine çekilir ve çorba “yağlı” olur. Sıcak çorba ile soğuğun farklı tat vermesinin temel sebebi suyun yüzey geriliminin sıcaklığa bağlı olmasıdır.

YÜZEY GERİLİMİLE İLGİLİ HAYATIMIZDAN BAŞKA NOTLAR
•Sabunla temizlikte suyun yüzey gerilimi azaltılarak temizleme kolaylaştırılıyor.
•Sanayide madenlerin ayrıştırılmasında kullanılır
•Teflonda kohezyon etkisi adhezyondan büyük olduğu için su teflonu ıslatmaz.
•Civa bulunduğu kabı ıslatmaz.

•Günlük hayatımızda kullandığımız bir çok madde, cıva tarafından ıslatılamazken su tarafından ıslatılır. Eğer suyun kohezyonu cıva gibi yüksek olsaydı, vücudumuzu ve elbiselerimizi ıslatmazdı; böylece sudan istifademiz imkânsız olurdu. Teknolojik uygulamalarda çeşitli katkı maddeleri ile sıvının veya katının özelliklerini değiştirerek kohezyon ve adhezyon kuvvetlerinin büyüklüğünü değiştirmemiz mümkündür.

•Her ne kadar su bir çok maddeyi ıslatırsa da, suyun cıva gibi davranarak ıslatmadığı maddeler de vardır. Böyle maddelere suyu sevmeyen hidrofob maddeler, su tarafından ıslatılan maddelere ise, suyu seven hidrofil maddeler adı verilir. Bu olaydan istifade ederek kontakt lensler göz küresi üzerinde durmaktadır. Özellikle yüksek diyoptrillerde gözlüklerden daha kaliteli görüş sağlayan kontakt lensler gözyaşını seven bir maddeden yapıldığından kornea tarafından çekilerek gözyaşı film tabakasında yüzer pozisyonda durur.

Yüzey GerilimiNelere bağlıdır?
•Saflığa

Kılcallık
•Kohezyon ve adhezyonkuvvetleri, bir sıvının, bulunduğu ortamdaki davranışını belirler. Sıvının kohezyonu, bulunduğu kabın uyguladığı adhezyondanbüyükse, sıvı, bulunduğu kabın çeperlerine yapışamaz, yani kabı ıslatmaz. Bu duruma en iyi örnek cıvadır.

Kohezyonu çok yüksek olan cıva bir cam kaba konulduğunda, camın çeperlerine yapışmaz. İnce bir boru içerisindeki cıva sütununa tesir eden bileşke kuvvet ise aşağı doğrudur. Bir cam kaba konulan suyun kohezyonu kabın uyguladığı adhezyondanküçük kalır. Böylece su cama yapışır ve camı ıslatır.

•İnce bir boru içerisindeki su ise boru çeperleri tarafından çekilerek adhezyonunsıvı ağırlığı ile dengelendiği noktaya kadar yükseltilir. Bu olaya kapilarite(kılcallık) tesiri denir. Bu kılcallık kanunu sayesinde topraktan emilen su ağaçların çok ince taşıma borularında kökten en yüksekteki yaprağa kadar yükselir. Hiç düşündünüz mü, Yaratıcımız bu kılcallık kanununu koymasaydı, bitkiler nasıl beslenirdi? Bitkiler beslenemeyince hayvanlar ve bizler ne yapardık.

Kılcallık
•Kesme şekerin, lavaboda saçların, havlunun, gaz yağının fitilinin ıslanması vb yine kapillaritiden dolayıdır.

 




Paylaş
Sitemizdeki Benzer İçerikler



Yorumlar

Bu Yazıya Toplam 0 Yorum Yapılmış

İsminiz

E-Posta Adresiniz

Şehir

İlgili Terimler :
SiZ SORDUNUZ BiZ CEVAPLADIK!
felsefe
Bu yıla ait TEOG kurs planlarına ihtiyacım var yardımcı olursanız sevinirm acil
Karesel Sayıların İşlemli Bir Şekilde Cevapları
bir romanın herhangi 2 sayfasındaki fiilimsiler
benim dünyam filiminde çatışmalar ve filim ile ilgili değerlendirmeler
fizik sorusu performansım
benim dünyam filminin tahlili
tominin annesi kimdir ?
insanın saçı neden beyaz olur
insanın yaşlanınca saçları neden beyaz olur*
SORU SORMAK İÇİN TIKLAYINIZ