ÜYE GİRİŞİ

YENİ ÜYELİK

 

DİĞER İÇERİKLER


Sponsorlu Baglantilar

4.sınıf ses olayları ders notu

Ana Sayfa » Deneyler ve Ders Notları » 4.sınıf ses olayları ders notu
Sitemize 02 Ekim 2016 tarihinde eklenmiş ve kişi tarafından ziyaret edilmiş.

SES OLAYLARI

  1. ÜNSÜZ YUMUŞAMASI

 

Türkçede sert ünsüzlerden “p – ç – t – k” ile biten bir sözcüğe ünlü ile başlayan bir ek getirildiğinde, bu sözcüğün sonundaki ünsüz yumuşayarak “b – c – d – g”ye dönüşür. Bu kurala ünsüz değişimi ya da ünsüz yumuşaması denir.

 

Ünsüz yumuşamasında;
p  → b ‘ ye
ç   → ‘ye
t   → d  ‘ ye
k  → veya ğ ünsüzüne dönüşerek yumuşar.

Özel isimlerin sonunda bulunan sert ünsüzler yazarken yumuşamaz, okunurken yumuşar.

Örnek:

Mehmet’e     Mehmede                    Sinop’a                Sinoba

 

  1. ÜNSÜZ BENZEŞMESİ

 

Türkçede sert ünsüzle biten bir sözcüğe yumuşak ünsüzlerden“c, d, g” ile başlayan bir ek geldiğinde, ekin başındaki ünsüz değişerek sertleşir. Bu ses özelliğine ünsüz uyumu, ünsüz sertleşmesi veya ünsüz benzeşmesi denir. Bu ses olayına ünsüz benzeşmesi denmesinin sebebi, kelime sonundaki sert ünsüzün, yanına gelen yumuşak ünsüzü kendine benzetmesidir.

 

Sert Ünsüzler: ç, f, h, k, p, s, ş, t

Yumuşak Ünsüzler: c, d, g, b, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z

 

(Sert ünsüzleri hatırlamak için FıSTıKÇıŞaHaPşeklinde kodlayabiliriz.)

 

 

Ünsüz benzeşmesinde;
c ünsüzü → ç ünsüzüne,
d ünsüzü → t ünsüzüne,
g ünsüzü → k ünsüzüne dönüşerek sertleşir.

  1. SES DÜŞMESİ

 

Türkçede sözcükler çekimlenirken veya türetilirken, sözcükteki seslerden birinin düşmesi olayına ses düşmesi denir. Ses düşmesi, ünlü düşmesi veya ünsüz düşmesi şeklinde olabilir.

 

Ünlü Düşmesi

 

Son hecesinde dar ünlü (ı, i, u, ü) bulunan kelimeler ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında son hecedeki dar ünlü düşer. Bu olaya sesli (ünlü) düşmesi denir. Sözcükte bir ünlünün düşmesi bir hecenin eksilmesine neden olduğundan ünlü düşmesi, hece düşmesi olarak da adlandırılır.

 

Örnek:

karın – ı             karnı                     oğul – u oğlu

beyin – i            beyni                   burun – u             burnu

 

 

Ünsüz Düşmesi

 

Türkçede “-k” ünsüzüyle biten bazı kelimeler “-cık / -cik” eklerini aldıklarında sözcüğün sonundaki “-k” düşer. Bu ses olayına sessiz (ünsüz) düşmesi denir.

 

Örnek:

ufak – cık   ufacık     minik – cik                                           minicik




Paylaş
Sitemizdeki Benzer İçerikler



Yorumlar

Bu Yazıya Toplam 0 Yorum Yapılmış

İsminiz

E-Posta Adresiniz

Şehir

İlgili Terimler :