Ana Sayfa » Deneyler ve Ders Notları » 3.sınıf hayat bilgisi dün bugün yarın teması ders notu

1
♣ ARTIK YAPABİLİYORUM
Her geçen yıl vücudumuz değişirken, yeteneklerimiz de gelişiyor. Edindiğimiz yeni bilgiler ve tecrübeler bizi geliştiriyor. Eskiden tek başımıza yapamadıkları-mızı artık yapabiliyoruz.
♣ OLAYLAR VE DUYGULAR
Gün içinde farklı duygular yaşarız. Yaşadığımız duygu ne ise yüz ifademiz ve vücut dilimiz bunu yansıtır. Değişik olaylar karşısında farklı duygular yaşama-mız doğaldır.
♣ YAŞAMIMIZDAKİ DEĞİŞİKLİKLER
Yaşadığımız çevre, imkânlar ve sürekli değişen dünya bizimde yaşamımızda değişiklikler olmasına neden olabilir.
♣ HANGİ MESLEĞİ SEÇMELİYİM?
Kişilerin geçimlerini sağlamak için yaptıkları sürekli işe MESLEK denir. Çevremizde gözlemlediğimiz ya da olmayı hayal ettiğimiz her mesleğin değişik özellikleri vardır. Mesleğimiz yaşamımızı devam ettirirken yapacağınız işimizdir. Bu nedenle meslek seçerken ilgi ve yeteneğimize uygun olanı seçmeliyiz.
♣ HAVA DURUMU
Bir bölgede kısa süre içinde değişen hava şartlarına “HAVA DURUMU” deriz. Hava durumunu meteoroloji uzmanları tahmin eder. Sıcaklığı ölçmek için de “TERMOMETRE” kullanırız.
♣ ATATÜRK’ÜN HAYATI
Mustafa Kemal Atatürk,1881 yılında Selanik’te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanım’dır.
Mustafa Kemal Atatürk’ün Kardeşleri:
Fatma, Ahmet, Ömer, Naciye ve Makbule adlarında beşkardeşi vardı. Fatma dört, Ahmet dokuz, Ömer sekiz yaşlarında iken, o senelerde salgın olan difteri o zamanki adıyla kuşpalazı hastalığından öldüler. En küçük kardeş
2
Naciye, Mustafa Kemal’in Harp Okulu’nu bitirdiği sene, on iki yaşındayken verem hastalığına yakalanıp hayatını kaybetti. Makbule Hanım ise 1956 yılına kadar yaşadı.
Hanımla olmak üzere iki evlik yaptı.
Atatürk’ün Manevi Evlatları:
Abdürrahim, Afife, Zehra, Rukiye, Nebile, Sabiha Gökçen, Çoban Mustafa, Sabriye, Ülkü.
Atatürk’ün Katıldığı Savaşlar:
1.Trablusgarp Savaşı 2.İkinci Balkan Savaşı 3.Çanakkale Savaşı
4.Doğu (Kafkas) Cephesi 5.Suriye-Filistin Cephesi
Atatürk’ün Vefatı:
Mustafa Kemal karaciğer rahatsızlığı sebebiyle 10 Kasım 1938 yılında İstanbul’da Dolmabahçe Sarayı’nda vefat etti. Atatürk öldüğünde henüz anıtkabir yoktu. Atatürk’ün anıt mezarı Anıtkabir’in yapımına 9 Ekim 1944 yılında başlandı ve 1 Eylül 1953 yılında tamamlandı. Ölümünden 15 yıl sonra 10 Kasım 1953’te Atatürk’ün cenazesi Ankara Etnografya Müzesi’nden alınarak Dönemin Cumhurbaşkanı Celal Bayar’ın katıldığı bir törenle Anıtkabir’e getirildi. Orada konuşmasını yaptıktan sonra Mehmetçiklerin elleriyle ebedi istirahatgahına indirildi.
H&Y
Atatürk’ün Öğrenim Gördüğü Okullar:
1.Mahalle Mektebi (Selanik) 2.Şemsi Efendi Okulu (Selanik) 3.Selanik Mülkiye Rüştiyesi ( Selanik) 4.Selanik Askeri Rüştiyesi: 1893-1895 ( Selanik) 5.Manastır Askeri İdadisi: 1895-1899 (Manastır Şehri – Makedonya)
6.Harp Okulu: 13 Mart 1899-10 Şubat 1902 (İstanbul)
7.Harp Akademisi: 1902-11 Ocak 1905 (İstanbul)
Atatürk’ün Eşleri:
Mustafa Kemal ATATÜRK, sırasıyla önce Fikriye Hanım, daha sonra da Latife
3
Yaptığı Yenilikler:
Atatürk, 29 Ekim Bin Dokuz Yüz Yirmi Üç’te cumhuriyeti ilan etti. İlk cum- hurbaşkanımız oldu. Cumhuriyetin ilanından sonra da birçok yenilikler yaptı. Bu yeniliklerden bazıları şunlardır:
√ Arap alfabesi yerine yeni Türk harfleri kabul edildi.
√ Takvimde ve ölçü birimlerinde değişiklik yapıldı. Miladî takvim, metre ve kilogram gibi ölçü birimleri kullanılmaya başlandı.
√ İnsanlara seçme ve seçilme hakkı tanındı.
√ Her aileye bir soyadı verildi.
√ Kılık kıyafette yenilikler yapıldı.
Atatürk’ün Kişisel Özellikleri:
1 – İnsanları severdi ve herkese eşit davranırdı.
2 – Zeki ve çalışkandı. İleride olacakları önceden düşünerek hareket ederdi.
3 – Vatanını ve milletini çok severdi.
4 – Sabırlı ve cesaretliydi. Güçlükler karşısında yılmazdı.
5 – Planlı ve düzenli çalışırdı. Acele karar vermezdi.
♣ BAYRAĞIMIZ
Hür ve bağımsız her ülkenin kendine ait bir bayrağı vardır. Bayrağımız kendine özgü rengi ve sembolleriyle bağımsızlığımızın simgesidir.
♣ MİLLİ BAYRAMLARIMIZ
1 – 30 Ağustos Zafer Bayramı(30 Ağustos 1922 yılında Büyük Taarruzun son günü yapılan Başkumandanlık Meydan Savaşı’ndaki zaferin elde edilmesi dolayısıyla her sene bayram olarak kutlanmaktadır.)
2 – 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı( 29 Ekim 1923 tarihinde cumhuriyetin ilan edilmesi dolayısıyla her sene bayram olarak kutlanmaktadır.)
3 – 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı ( 23 Nisan 1920 tarihinde TBMM’nin açılması dolayısıyla her sene bayram olarak kutlanmaktadır.)
H&Y
4
4 – 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı (Atatürk’ün, 19 Mayıs 1919 günü Samsun’a gelerek Kurtuluş Savaşı’nı bu tarihte başlatmış olması dolayısıyla her sene bayram olarak kutlanmaktadır.)
♣ CUMHURİYET’İ YAŞATMAK İÇİN
1-Atatürk ilke ve inkılâplarına sahip çıkmalıyız.
2-Vatanımızı sevmeliyiz ve millî değerlerimize sahip çıkmalıyız.
3-Eğitime önem vermeliyiz. Ülkemize hizmet edecek bilim insanlarının artması için çok çalışmalıyız.
4-Yeniliklere açık olmalıyız ve ülkemizin kalkınması için çalışmalıyız.
5-Sahip olduğumuz kaynakları bilinçli kullanmalıyız. Yeni barajlar kurmalı, enerjiyi kendimiz üretmeliyiz.
♣ HAVA KOŞULLARI VE TRAFİK
Yoğun kar yağışı, sel, sis, fırtına gibi doğa olayları ulaşımı güçleştirir. Trafik kazaları kötü hava koşullarında daha çok olur. Çünkü böyle havalarda görüş mesafesi azalır, yollar kayganlaşır. Dolayısıyla da trafik kazaları artar. Bu nedenle kötü hava koşullarında insanlar toplu taşıma araçlarını tercih etmeli, mümkün olduğunca kendi araçlarını kullanmalıdır. Böyle olumsuz hava koşullarında şoförlerde özellikle araçlarında çekme halatı ve zincir bulundurmalıdır.
♣ ULAŞIM ARAÇLARI GELİŞİYOR
Ulaşım araçlarının tarihsel gelişimi:
1 – Önceleri insanlar bir yerden başka bir yere yürüyerek giderlerdi.
2 – Hayvanların evcilleştirilmesi ve tekerleğin icadından sonra, ulaşımı sağlamak için hayvanlar tarafından çekilen tekerlekli arabalar yapıldı.
3 – İlk bisiklet günümüz bisikletlerinden çok farklıydı. Pedalları olmadığı için sürücünün itebildiği hızda gidebilirdi.
4 – Benzinle çalışan makine ve elektrikli motorlar bulunduktan sonra, dört tekerlekli ilk otomobil, bir at arabasına motor takılarak yapılmıştır.
5 – Buhar gücüyle çalışan buharlı lokomotiflerle başlayan demir yolu ulaşımı, günümüzde hızlı trenlerle gerçekleştirilmektedir.
H&Y
5
6 – Rüzgâr gücüyle hareket eden gemilerle başlayan deniz ulaşımı şimdi modern gemilerle yapılmaktadır.
7 – İnsanlar sürekli daha uzak mesafelere daha hızlı gitmek istemiş. Günümüzde en hızlı ulaşım, hava yolu ulaşımı araçlarından olan uçaklarla sağlanmaktadır.
İnsanlar bir yerden başka bir yere gitme ihtiyacı duymuşlardır. Bu ihtiyaç, insanları ulaşım araçları icat etmeye yöneltmiştir. Ulaşımdaki asıl gelişme tekerleğin icadı ile başlamıştır. Yaşanan gelişmeler sonunda insanlar daha hızlı, konforlu ve güvenli seyahat etmeye başlamışlardır.
♣ BİLGİSAYAR HAYATIMIZDA
Bilgisayarın yaptığı işler:
1-Binlerce kilometre uzaktaki yakınlarımızla görüntülü ve sesli olarak iletişim kurabiliriz. Onlarla bilgi alışverişinde bulunabiliriz.
2-Aradığımız bilgilere kısa sürede ulaşabiliriz. Edindiğimiz bilgileri saklayarak ihtiyaç duyduğumuzda kullanabiliriz.
3-İşlemleri daha çabuk ve doğru yapabiliriz. Bilgisayarlar sayesinde bankayla ilgili herhangi bir işimizi günün hangi saatinde ve nerede olursak olalım İnternet üzerinden gerçekleştirebiliriz.
4-Hastanelerde ameliyatlarda çeşitli hastalıkların tespit ve tedavilerin de kullanılan özel bilgisayar sistemleri sağlık alanına büyük katkı sağlamaktadır.
İlk yapıldığında bir oda büyüklüğünde olan bilgisayar, günümüzde nere-deyse cebimizde taşıyabileceğimiz kadar küçülmüştür. Gördüğünüz gibi bilgi-sayar günlük yaşamımızda haberleşme, sağlık, eğitim, eğlence gibi birçok alanda kullanılmaktadır.
♣ İLETİŞİMDEKİ DEĞİŞMELER
Geçmişten günümüze haberleşme araçları:
1 – Çok eskiden insanlar haberleşmek için gündüz dumandan, gece de ateşten yararlanmışlar. Davul, boru gibi araçlarla ses çıkararak da iletişimi sağlamışlar.
2 – Yazının bulunmasından sonra mektupla iletişim başlamış. Hatta haberleş-meyi sağlamak için eğitimli kuşlar(güvercinler) kullanılmış. Teknoloji
6
modern taşıtlar yapılmış ve otomobil, tren, uçak gibi araçlarla iletişim daha da hızlanmış.
3 – Matbaanın icadından sonra kitap, gazete, dergi iletişim aracı olarak önem kazandı.
4 – Daha sonraları telefon, radyo, televizyon, belgegeçer, bilgisayar, internet hatta görüntülü cep telefonları icat edildi.
♣ YAŞADIĞIMIZ YER
Yaşadığımız yerleşim birimleri geçmişten günümüze pek çok değişikliğe uğramıştır. Bu değişimi Atatürk’ün bozkırın ortasında meydana getirdiği ve şu anda binaları, üniversiteleri, parkları ve yollarıyla Ankara’da görebiliriz.
♣ BU OYUNU BİLİYORUM
Geçmişte büyüklerimizin oynadığı oyunlardan bazıları bugün aynı kurallarla oynanırken birçok oyun ise unutulmuştur. Günümüzde oynanan birçok oyun teknoloji ile birlikte ortaya çıkan oyunlardır. Unutmamak lazım ki, çocuklar oyun oynayarak büyürler. Arıca oyunlar çocukları eğlendirirken bir yandan da eğitir. Geçmişte oynanan oyunlardan birisi olan Kuka oyununu tarif edelim:
KUKA(KİREMİT OYUNU):
Bu oyunu birçok kişiyle birlikte oynardık. Düz taşları üst üste koyardık. Bir kişi belirlediğimiz bir mesafeden topla taşları yıkmaya çalışırdı. Ebe seçilen kişi, taşları tekrar eski durumuna getirinceye kadar hepimiz kaçardık. Ebe, taşları dizme işini bitirince topla bizleri vurmaya çalışırdı. Top birine değerse ebe “kuka kuka” diye bağırırdı. Yeni ebe de vurulan kişi olurdu.
♣ ESKİ VE YENİ
Geçmişe ait nesnelerin ve sanat eserlerinin saklandığı ve sergilendiği yerlere MÜZE denir. Müzelerde sergilenen tarihi eserler, geçmişte yaşamış olan insan-ların kullandıkları eşyalar, giydikleri kıyafetler ve yaşam tarzları hakkında bilgi verir. Tarihi eserleri korumak, kültürümüze sahip çıkmaktır.
♣ KARŞILIKLI BAĞIMLILIK
H&Y
İnsanlar, tek başına yaşayamaz. Bu nedenle beslenme, barınma, giyinme gibi
ihtiyaçlarını karşılamak için diğer insanlarla işbirliği yaparlar. Örneğin: Manav
hastalandığında doktora, doktor da sebze ve meyve almak istediğinde
7
gider. İnsanlar yaşamlarını belli bir çevrede sürdürürler. Bu nedenle birey, toplum ve çevre ayrılmaz bir bütündür.
♣ DOĞAL AFETLERE HAZIRIZ
Doğal afetler, can ve mal kayıplarına neden olan doğa olaylardır. Ancak doğal afetler, insanın doğal dengeyi bozması oranında artarak devam etmektedir. Doğal afetler engellenemez ama zararlı etkileri azaltılabilir. Doğal afetlerin zararını en aza indirmek için afetlerden korunma yöntemlerini bilmeli ve bu konuda bilinçlenmeliyiz.
BAŞLICA DOĞAL AFETLER VE KORUNMA YOLLARI:
1 – DEPREM: Yerkabuğunda kırılmalar sonucu oluşan ani ve şiddetli yer sarsıntılarına DEPREM(ZELZELE) denir.
Türkiye depremlerin sık yaşandığı bir ülke. Özellikle gevşek zeminlere yapılan evlerle, kaçak yapılaşma ve depreme hazırlıksız olma gibi nedenlerle canla mal kayıpları fazla olmaktadır.
2 – SEL: Aşırı yağan yağmurlar ve eriyen kar suları dere yataklarından sularının taşmasına yol açar bunun sonucu SEL meydana gelir.Ayrıca taşan baraj ve göllerde sele yol açar.Sel baskınları insanlara,hayvanlara ve bitkilere zarar verir.
Selin Zararlarını Azaltmak İçin Yapılması Gerekenler:
– Dere yataklarına ev yapmamalıyız.
– Ağaçlandırma yapmalıyız.
– Akarsular üzerine barajlar, setler yaparak suyun etkisini azaltmalıyız.
3-EROZYON(TOPRAK SÜRÜKLENMESİ: Toprağın, su ve rüzgâr gibi doğal yollarla bir yerden başka yere taşınmasına EROZYON denir.
Erozyonun Zararlarını Azaltmak İçin Yapılması Gerekenler:
– Ağaç dikmeliyiz.
– Ormanları korumalıyız.
– Eğimli arazileri enine sürmeliyiz.
H&Y
8
4 – ÇIĞ: Tepelerden, dağlardan kopup yuvarlanan yuvarlandıkça da büyüyen kar yığınına ÇIĞ denir.
Çığın Zararlarını Azaltmak İçin Yapılması Gerekenler:
– Çığ olma ihtimalli yüksek yerleri ağaçlandırmalıyız.
– Çığ bölgelerine perdeleme yapmalıyız.
– Kara ve demiryollarını çığ olma ihtimali olan yerlerden uzağa yapmalıyız.
5 – HEYELAN(TOPRAK KAYMASI): Gevşek bir yapıya sahip topraklar, özelliklede ağaçlardan, kısaca bitki örtüsünden yoksun topraklar suya doyduğu zaman kütleler halinde parçalanıp kaymaktadır. Bu olaya HEYELAN (Toprak Kayması) denir.
Heyelanın Zararlarını Azaltmak İçin Yapılması Gerekenler:
– Ağaç dikmeliyiz.
– Ormanları korumalıyız.
– Setler yani teraslama yapmalıyız.
6 – ORMAN YANGINLARI: Türkiye’nin iklim özellikleri, insanların dikkatsiz-likleri orman yangınlarına sebebiyet vermektedir. Dağların sarp kayalıklardan oluşması da yangınlara müdahaleyi zorlaştırmakta, bunun sonucu olarak da zarar daha fazla olmaktadır.
Orman yangınlarına karşı alınacak önlemleri şu şekilde sıralayabiliriz;
–Ormanlarda yapılan pikniklerde ateş yakılmamalı, sigara izmariti atılmamalıdır.
–Orman içinde yollar açılmalıdır.
–Orman içinde haberleşme ve yangın söndürme sistemi kurulmalı